احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

379

دائرة المعارف گياه درمانى ايران

ليوان شير بجوشانيد و آن شير را گرم بخوريد . * پنجاه گرم ريشه‌ى زنبق را در يك ليتر آب 20 دقيقه بجوشانيد و 20 دقيقه هم آن را دم كنيد سپس صاف و آب آن را با عسل شيرين كنيد و هر ساعت نيم فنجان از آن بنوشيد . * يك عدد نارنج را به دو قسمت تقسيم كنيد بعد مقدارى نبات ساييده شده و مقدارى هم نشاسته روى آن بپاشيد و روى آتش بگذاريد تا يكى دو جوش بخورد و آب آن را بمكيد . * روزى پنج مرتبه هربار يك ليوان مخلوط آب كرفس تازه و آب‌ليمو را بنوشيد . * ريشه‌ى كرفس و ريشه‌ى باديان از هركدام 10 گرم . تخم انجره 5 گرم . تخم باديان ، تخم كرفس ، تخم شنبليله ، گل زوفا و پودر شيرين‌بيان ، فراسيون و پودينه از هركدام 15 گرم . پرسياوشان و ريشه اريسا 20 گرم همه را مخلوط ، بعد نيمكوب كرده و به 20 قسمت مساوى تقسيم كنيد . هر صبح و شب هربار يك قسمت از آن را با 10 عدد مويز و سه عدد انجير شكافته مخلوط بجوشانيد بعد آن را صاف و شيرين سازيد و بنوشيد . * هر روز گل زوفا ، ريشه‌ى اريسا و باديان از هر كدام 10 گرم با 10 عدد انجير شكافته مخلوط بجوشانيد و آب آن را صبح و ظهر و شب بنوشيد . * ريشه‌ى اريسا ، رازيانه و گل زوفا از هركدام 20 گرم را باهم بجوشانيد . آب آن را صاف بعد 10 گرم پياز عنصل كوبيده و 500 گرم عسل به آن اضافه كرده و دوباره روى آتش ملايم حرارت دهيد تا قوام گيرد و در جاى خنك نگهداريد . هر صبح ، ظهر و شب هربار يك قاشق شربت‌خورى ميل كنيد . * گل گاو زبان ، گل بنفشه ، عناب ، سه‌پستان و انجير شكافته را بجوشانيد و آب آن را صبح ، ظهر و شب بنوشيد . * عصاره‌ى شيرين‌بيان ، تخم انجره ، قردمانا ، انيسون ، گل زوفا و پودينه را به نسبت مساوى نرم بكوبيد بعد با مقدارى عسل مخلوط كرده تا به صورت خميرى درآيد . هر صبح ، ظهر و شب يك قاشق غذاخورى از آن را ميل فرماييد . * لعاب به‌دانه ، تخم شنبليله و تخم بزرك را شيرين و به تدريج ميل كنيد . * گل بنفشه ، عصاره‌ى شيرين‌بيان ، انزروت ، رازيانه ، شهم حنظل ، قاريقون ، رازيانه ، تربد مجوف ، زرآوند مدحرج ، فراسيون و گل زوفا همه را نرم بساييد و با كمى گلاب به صورت خمير سفتى درآورده و قرص‌هايى به اندازه‌ى يك نخود بسازيد . پس از خشك شدن هر صبح ، ظهر و شب دو عدد ميل فرماييد . اخلاط متعفن براى رفع اخلاط متعفن شكوفه‌هاى درخت سيب را پس از خشك كردن هر روز صبح ، ظهر و شب دم كنيد و آب آن را صاف و شيرين كرده ، بنوشيد . يا شكوفه‌ها را نرم بساييد و با ادويه مخلوط و مصرف كنيد . اخلاط خون‌آلود درصورتىكه اخلاط خون‌آلود باشد بايد از خوردن شير و مشتقات آن ، همچنين چربىجات پرهيز كنيد و به عنوان درمان كتيرا سفيد مفتولى ، صمغ درخت آلو و نشاسته را نرم بكوبيد ، بعد با آب خرفه‌ى تازه ، آب اسفرزه ، آب دم‌كرده‌ى سماق و شربت خشخاش مخلوط و روزى سه بار هر مرتبه كمى از آن را بخوريد . * گل خطمى ، تخم ختمى سفيد ، گل بنفشه ، گل پنيرك ، گل نيلوفر ، تخم كاهو ، تخم خشخاش ، تخم كاسنى ، تخم گشنيز ، تخم شربتى ، بالنگو ، به‌دانه ، قدومه‌ى شيرازى ، كندر خوراكى ، مسطكى ، سكبينج ، انقوزه ، كوكنار ، صمغ عربى ، اسطوخدوس هندى ، كتيرا پيچ خوراكى ، بزر البنج ، سه‌پستان ، كاكنج ، تاج‌ريزى و